Pratik İngilizce dilbilgisi rehberi
İngilizcede edilgen çatı: yapı, kullanımlar, örnekler ve alıştırmalar
İngilizcede edilgen çatının nasıl kurulduğunu öğrenin, to be fiilini doğru zamanda seçin ve anlamı koruyarak etken cümleleri edilgen cümlelere dönüştürün.
Hikâyeyi değiştirmeden cümlenin odağını değiştirin.
Temel kavram
İngilizcede edilgen çatı nedir ve ne işe yarar?
Edilgen çatı, bilgiyi düzenlemenin bir yoludur. Etken bir cümlede özne eylemi gerçekleştirir; edilgen bir cümlede ise özne bu eylemden etkilenir. Gerçek değişmez, yalnızca vurgulamak istediğiniz unsur değişir.
Etken çatı
Odak, eylemi gerçekleştiren kişi ya da şey üzerindedir.
Edilgen çatı
Odak, eylemin sonucu ya da eylemden etkilenen unsur üzerindedir.
Doğru seçim
Eylem veya sonuç, eylemi yapandan daha önemli olduğunda edilgen çatıyı kullanın.
Dört adımlı yöntem
Etken bir cümle edilgen çatıya nasıl dönüştürülür?
Her kararı ayrı ayrı ele aldığınızda etken bir cümleyi İngilizcede edilgen çatıya dönüştürmek kolaylaşır. Fiil zamanını koruyun ve ana fiilin nesne alabilen geçişli bir fiil olduğundan emin olun.
Temel formül
İngilizcede edilgen çatının yapısı
Temel yapı bütün zamanlarda aynıdır. Değişen unsur to be yardımcı fiilidir; ana fiil daima past participle biçiminde kalır. Düzenli fiiller çoğunlukla -ed ile biterken düzensiz fiillerin üçüncü hâlini öğrenmek gerekir.
Eylemden etkilenen özne + to be + past participle + (by + yapan)| Cümle türü | Yapı | Örnek |
|---|---|---|
| Olumlu | Subject + be + participle | The emails were sent. |
| Olumsuz | Subject + be + not + participle | The emails were not sent. |
| Soru | Be + subject + participle? | Were the emails sent? |
| Modal fiille | Subject + modal + be + participle | The form must be signed. |
Past participle kaldırılırsa cümlenin temel anlamı kaybolur. To be fiilinin zamanı değiştirilirse eylemin gerçekleştiği zaman da değişir.
Fiil zamanları haritası
İngilizcede bütün zamanlarda edilgen çatı
Bu passive voice tablosu, etken cümlenin zamanının nasıl korunduğunu gösterir. Tek tek cümleleri ezberlemek yerine her zaman grubunun kalıbını öğrenin.
| Zaman | Edilgen yapı | Örnek |
|---|---|---|
| Present simple | am / is / are + participle | Coffee is grown in Colombia. |
| Present continuous | am / is / are being + participle | The road is being repaired. |
| Present perfect | has / have been + participle | The report has been finished. |
| Past simple | was / were + participle | The bridge was built in 1998. |
| Past continuous | was / were being + participle | The room was being cleaned. |
| Past perfect | had been + participle | The tickets had been sold. |
| Future with will | will be + participle | The winner will be announced. |
| Be going to | am / is / are going to be + participle | A new school is going to be opened. |
| Modal verbs | modal + be + participle | This rule should be explained. |
| Modal perfect | modal + have been + participle | The message might have been deleted. |
Amaç ve bağlam
İngilizcede edilgen çatı ne zaman kullanılır?
Edilgen çatı, her cümlenin yalnızca daha resmî bir biçimi değildir. Okuyucunun asıl sorusuna daha iyi yanıt verdiğinde kullanışlıdır: Ne oldu, hangi sonuç önemli veya hangi süreç anlatılıyor?
Yapan bilinmiyor
Eylemi kimin gerçekleştirdiğini bilmiyoruz.
My bike was stolen last night.Yapan zaten belli
Yapanı belirtmek yeni bir bilgi kazandırmaz.
The suspect was arrested.Sonuç daha önemli
Nesne veya eylemin etkisi cümlenin ilk sırasında yer almalıdır.
The new bridge has been completed.Süreçler ve talimatlar
Aşamaları tarafsız ve düzenli bir biçimde açıklar.
The mixture is heated to 80°C.Resmî metinler
Haberlerde, bilimsel metinlerde ve raporlarda sık görülür.
The data were collected in May.Yapan ikincil önemde
Konuşan kişi, cümlenin odağını belirli bir kişiye vermek istemez.
A mistake was made.Seviyenizi yükselten ayrıntılar
By, get, iki nesne ve kişisiz yapılarda edilgen çatı
Temel formülü kavradığınızda bu yapılar, konuşmalarda, haberlerde ve akademik metinlerde kullanılan gerçek passive voice örneklerini tanımanıza yardımcı olur.
By + yapan
Yapanı tanımlamak, karşılaştırmak veya şaşırtıcı bir bilgiyi vurgulamak gerektiğinde ekleyin. Bilinmiyor, zaten belli veya önemsizse kullanmayın.
Get + participle
Get-passive daha gündelik bir yapıdır ve çoğunlukla bir değişimi veya beklenmedik olayı vurgular.
İki nesne alan fiiller
Give, send, offer veya tell gibi fiillerde iki nesneden herhangi biri yeni özne olabilir.
Kişisiz edilgen yapı
Say, believe, think veya report fiilleriyle it is said that ve he is believed to gibi yapılar kullanılır.
Have / get something done
Bu yapı, öznenin işi bizzat yaptığını değil, başka birinin yapmasını sağladığını veya bunun için ödeme yaptığını anlatır.
I had my laptop repaired. — Dizüstü bilgisayarımı tamir ettirdim.Bağlam içinde örnekler
İngilizcede edilgen çatı örnekleri
Her cümleyi Türkçe karşılığıyla karşılaştırın ve yardımcı fiile dikkat edin. Temel anlam past participle biçimindedir; zaman ise to be fiilinin biçiminde görülür.
| İngilizce cümle | Türkçe karşılığı | Kullanım |
|---|---|---|
| English is spoken in many countries. | Birçok ülkede İngilizce konuşulur. | Genel gerçek |
| The documents are being checked. | Belgeler kontrol ediliyor. | Devam eden eylem |
| The package was delivered this morning. | Paket bu sabah teslim edildi. | Geçmişteki sonuç |
| The problem had already been solved. | Sorun zaten çözülmüştü. | Daha önce tamamlanan geçmiş |
| The meeting will be held online. | Toplantı çevrim içi yapılacak. | Gelecek planı |
| The application must be completed today. | Başvuru bugün tamamlanmalıdır. | Zorunluluk |
| She was given a second chance. | Ona ikinci bir şans verildi. | İki nesne |
| It is said that the castle is haunted. | Şatoda hayaletler olduğu söyleniyor. | Kişisiz edilgen yapı |
Akıllı düzeltme
Passive voice ile ilgili yaygın hatalar
Hataların çoğu iki fiil unsurundan birini unutmak veya etken cümlenin kelime sırasını aynen kopyalamak nedeniyle ortaya çıkar.
To be yardımcı fiili eksik.
Past simple değil, past participle gerekir.
Ana fiil past participle biçiminde olmalıdır.
News İngilizcede tekil kabul edilir.
Olumlu cümlede özne yardımcı fiilden önce gelir.
Happen geçişsiz bir fiildir ve edilgen çatıya dönüştürülemez.
Anında geri bildirimli pratik
Cevaplı İngilizce edilgen çatı alıştırmaları
Doğru seçeneği işaretleyin. Ardından sonucu kontrol edin ve her cümlenin açıklamasını inceleyin.
Açıklamalı cevapları göster
1. were sent · 2. will be built · 3. is spoken · 4. is being repaired · 5. be finished · 6. been · 7. The window was broken by Tom. · 8. A mistake was made.
Sık sorulan sorular
İngilizcede edilgen çatı hakkında sorular
İngilizcede edilgen çatının formülü nedir?
Formül, eylemden etkilenen özne + doğru zamanda to be + past participle şeklindedir. Yapan önemli bir bilgi veriyorsa by ile eklenebilir.
Edilgen cümlede hangi zamanı kullanacağımı nasıl bilirim?
Etken cümlenin zamanını koruyun ve bu zamanı to be fiiline aktarın. Ardından ana fiili past participle biçiminde kullanın.
Edilgen çatıda by ne zaman kullanılmaz?
Eylemi yapan bilinmiyor, zaten belli, genel veya mesaj açısından önemsizse by kullanılmaz.
Bütün fiiller edilgen çatıda kullanılabilir mi?
Hayır. Genellikle yalnızca nesne alabilen geçişli fiiller kullanılabilir. Happen, arrive veya sleep gibi fiiller edilgen yapı kurmaz.
Etken çatı ile edilgen çatı arasındaki fark nedir?
Etken çatı eylemi yapanı; edilgen çatı ise eylemden etkilenen unsuru, süreci veya sonucu vurgular.
Modal fiillerle edilgen çatı nasıl kurulur?
Subject + modal + be + participle yapısı kullanılır: The work must be completed.
Get-passive nedir?
Get + participle ile kurulan daha gündelik bir alternatiftir. Özneyi etkileyen değişim veya olaylarda sık kullanılır: He got promoted.
Edilgen çatı İngilizcede Türkçeden daha mı sık kullanılır?
Evet. İngilizcede haberlerde, bilimsel metinlerde, süreçlerde ve talimatlarda yaygındır. Türkçede çoğu zaman edilgen fiil ekiyle karşılanır.
Kavramları birbirine bağlayın
İngilizce fiilleri ve dilbilgisini geliştirecek kaynaklar
Edilgen çatıyı, yardımcı fiili, past participle biçimini ve fiil zamanlarını pekiştiren konularla güçlendirin.